در ایران قدیم هر روز که با اسم ماه یکی می شده جشن را بر پا میکردند که در بین این روزها فروردین گاه و مهرگان از همه مهمتر بوده است.
در آن زمان سال به دو قسمت تقسیم می شده که تابستان با نوروز شروع می شده و 7 ماه ادامه داشته تا فصل زمستان که شروعش با مهرگان بوده .
(محاسبه سال خورشیدی تا پیش از پیدایش تاریخ جلالی در سال ۴۶۷ یا ۴۷۱ به این ترتیب بود که سال را به دوازده ماه سی روزه تقسیم می‏کردند که جمعا ۳۶۰ روز می‏شد. پنج روز باقی مانده را در پایان آبان‌ماه یا اسفندماه بر آن می‏افزودند که جمعا ۳۶۵ روز می‏شد. با این حال پنج ساعت و ۴۸دقیقه و ۴۵/۵۱ ثانیه باقی می‏ماند. این زمان در هر چهار سال، یک روز می‏شد و از آنجا که در محاسبه نمی‏آمد، روز اول فروردین در فصول سال تغییر می‏کرد. این ماه‌های خورشیدی نیز در آن زمان، مانند ماه‌های قمری در فصول سال متغیر بود یعنی نوروز در آغاز فروردین واقعی، یعنی نقطه آغاز اعتدال ربیعی قرار نداشت.
منبع : fa.wikipedia.org/wiki/مبنای_محاسبه_روز_نوروز)
پنج روز آخر را پس از سي‌ام اسفند که در بالا اشاره شد، اندرگاه يا پنجه دزيده يا وهيگك يا وهيجك مي‌نامیدند. هر چهار سال، اين كسرها را نیز يك روز حساب كرده و بعد از پنجه به نام اَوَرداد يا روز افزوده مي‌ناميدند.
انگيزه‌ های جشن مهرگان :
از نظر نجومي : مهرگان چند روز پس از اعتدال پاييزي جشن گرفته مي‌شد . ( اعتدال پاييزي اول مهر صورت مي‌گيرد ) . و جشن برداشت محصولات كشاورزي است .

از نظر تاريخي : در اين روز نيروي داد و راستي به سركردگي كاوه آهنگر بر ارتش دروغ و ستمگري آژي دهاك ( ضحاك) پيروز شد و فريدون به شاهي رسيد . مبارزه راستي و دروغ ، داد و ستم در ايران ريشه ديني دارد و همه جشن‌هاي ملي هم به گونه‌اي اين مبارزه و پيروزي نهايي حق بر نا حق را نشان مي‌دهد . ولي ، در تاريخ مهرگان اين جنبه درخشندگي ويژه را دارد .
فلسفه ی دیگر آن است که اردشیر بابکان در این روز فرخنده دیهیم خورشید نشان را بر سر نهاده است.

از نظر ديني : در فرهنگ ايراني مهر يا ميترا به معناي فروغ خورشيد و مهر و دوستي است . همچنين مهر نگهبان پيمان و هشدار دهنده به پيمان شكنان است .
فردوسی درشاهنامه :

فريدون چو شد بر جهان كامگار ندانست جز خويشتن شهريار

به روز خجسته سر مهر ماه به سر برنهاد آن كياني كلاه

كنون يادگارست از او ماه مهر به كوش و به رنج ايچ منماي چهر

پرستيدن مهرگان دين اوست تن‌ آساني و خوردن آيين اوست

جشن مهرگان پس از نوروز بزرگ­ترین جشن ایرانی و بازمانده‌ای از دین مهر است.
روز های دیگری هم هست که مردم جشن میگرفتند مانند جشن ارديبهشتگان : (جشن اخلاق) , جشن آبانگان: (جشن درخواست فراوانی آب و نگهداری آن ) ولی از همه مهمتر فروردین گاه و مهرگان بوده است